Strajki chłopskie 1937 r.

Dubiecko, Powiat Przemyski, proklamowanie strajku 15 sierpnia 1937 r.

Wielki Strajk Chłopski był największą akcją polityczną, najbardziej masowym głosem protestu w dziejach II Rzeczypospolitej. Domagano się m.in.: zmiany konstytucji, rozwiązania organów uchwałodawczych, likwidacji rządów dyktatorskich, wprowadzenia sprawiedliwego podziału dóbr społecznych, prawa do pracy itp. Władze państwowe początkowo strajk zlekceważyły sądząc, że sami chłopi i Stronnictwo Ludowe były niezdolne zagrozić sprawowanej przez nich władzy. Po ogłoszeniu strajku i nasileniu się akcji protestacyjnych paraliżujących życie gospodarcze, władze przystąpiły do rozprawy ze strajkującymi chłopami. Bilans strajku był tragiczny.

Nowosielce 1936 r. cz II.

         Marszałek Edward Rydz-Śmigły na chłopskiej furmance w drodze do Nowosielec

„W poniedziałek, dn. 29 czerwca, odbyła się w Nowosielcach, pow. Przeworski, uroczystość poświęcenia kopca ku czci chłopa Michała Pyrza, który przed 312 laty obronił rodzinną wieś przed Tatarami […]” – relacjonowano w „Zielonym Sztandarze” z 5 lipca 1936 roku. Z kolei w tygodniku „Piast” napisano: „Uroczystość […] w Nowosielcach stała się manifestacją, jakiej równej nie było w historii […]. Takich rozmiarów manifestacji chłopskiej jeszcze Polska nie widziała. Wincenty Witos pierwsze informacje o przebiegu uroczystości – jak zapisał w emigracyjnym dzienniku – otrzymał 1 lipca, w czasie swego pobytu w Pradze, od Ferdynanda Kohanka, publicysty i dziennikarza, działacza Stronnictwa Agrarnego. „Po powrocie do Rożnowa dostałem list od córki, w którym donosi, że nie umie mi opisać tego, co było w Nowosielcach bo to raczej wydaje się snem, aniżeli rzeczywistością. Z wycinków „Kurierka”, które mi przysłała, widać że ma rację”.

Nowosielce 1936 r.

Nowosielce mała miejscowość w powiecie przeworskim w 1936 r. zgromadziła pomiędzy 150 - 200 tys. uczestników lokalnej  patriotyczno – religijnej uroczystości.  Przybyły lokalne i krajowe władze państwowe, wojsko polskie, rzesze pielgrzymów, dziesiątki tysięcy działaczy Stronnictwa Ludowego. Dzisiaj kiedy słyszymy w mediach spór ile uczestników liczyła kolejna demonstracja w Warszawie: 50, 100, a…może 200 tysięcy. Nowosielce brzmią w realiach dzisiejszych czasów niewiarygodnie. Budzą zachwyt i zdziwienie. Jak podaje literatura , o ilości uczestników świadczy najlepiej fakt, że wszyscy sprzedawcy napojów chłodzących, lodów, piwa itp., którzy przybyli na wyznaczone im miejsce w Nowosielcach, posiadane zapasy rozprzedali, mimo że piwo dowożono autami, zaś w samych Nowosielcach woda ze wszystkich studni wypita została do dna, tak że został sam muł. Tak samo zapasy dostarczone w beczkowozach przez wojsko zostały wypite.